Bij een borstsparende operatie verwijdert de chirurg de tumor uit uw borst. Het doel is om de kanker te verwijderen, maar de vorm van uw borst zoveel mogelijk te behouden.

Toch kan er na de operatie een verschil ontstaan tussen beide borsten. De geopereerde borst kan bijvoorbeeld een indeuking krijgen of van vorm veranderen. Om de borst weer zoveel mogelijk haar natuurlijke vorm en volume te geven, kan een borstreconstructie worden gedaan. Dit kan kort na het verwijderen van de tumor of op een later moment.

Wat is een replacement-reconstructie?

Bij een replacement-reconstructie vervangt de plastisch chirurg het weggehaalde borstweefsel door uw eigen huid- en vetweefsel. Dit weefsel komt uit de omgeving van de borst. Er wordt geen implantaat gebruikt.

Het verplaatste weefsel blijft verbonden met de eigen bloedvaten. Daardoor krijgt het weefsel voldoende bloed en kan het goed genezen.

Borstreconstructie met lokaal weefsel

De namen die worden gebruikt voor uw operatie, verwijzen naar de bloedvaten die het verplaatste weefsel van bloed blijven voorzien. Voorbeelden hiervan zijn:

• AICAP: hierbij gebruikt de plastisch chirurg huid- en vetweefsel van de voorkant van de borstkas, net onder de eigen borst.
• LICAP: hierbij gebruikt de plastisch chirurg huid- en vetweefsel van de zijkant van de borst of de flank, onder de oksel richting de rug.

Welke techniek het beste bij u past hangt af van:

• de plaats en grootte van de tumor;
• hoeveel borstweefsel verwijderd moet worden;
• de grootte en vorm van uw borsten;
• uw lichaamsbouw.

De verpleegkundig specialist of plastisch chirurg bespreekt vóór de operatie welke techniek bij u wordt toegepast.

Wanneer vindt de reconstructie plaats?

De reconstructie kan tijdens dezelfde operatie als de borstsparende operatie plaatsvinden. Of de reconstructie in 1 of 2 operaties plaatsvindt, hangt af van:

• het soort tumor;
• de plaats en grootte van de tumor;
• de vorm en grootte van uw borst.

De belangrijkste reden is de oncologische veiligheid. Dat betekent dat we eerst zeker willen weten dat de tumor helemaal is verwijderd voordat we de borst reconstrueren. Soms is het daarom beter om de reconstructie ongeveer twee weken later uit te voeren.

We voeren deze reconstructie uit vóór een eventuele bestraling. Bestraling veranderd het borstweefsel en heeft invloed op het algemene weefselherstel. Hierdoor is een reconstructie na bestraling moeilijker en de kans op wondproblemen groter.

Wat kunt u verwachten?

Het is belangrijk dat u een juiste verwachting heeft van een borstreconstructie. Daarom is het belangrijk te weten dat de borst anders zal aanvoelen, u littekens heeft en het gevoel in uw borst minder, anders of helemaal weg is.

Bij een reconstructie aan één kant probeert de plastisch chirurg de borst zoveel mogelijk te laten lijken op de andere borst. Soms is ook een operatie aan de andere borst nodig, zodat beide borsten beter bij elkaar passen. Ook een nabehandeling, zoals bestraling, kan invloed hebben op het uiteindelijke resultaat. Daarom kan het zijn dat later nog een aanvullende operatie nodig is om het gewenste resultaat te bereiken. Een borstreconstructie is daardoor soms een lang traject, dat lichamelijk en emotioneel zwaar kan zijn.

Afspraak op de polikliniek

Voor een mogelijke borstreconstructie heeft u eerst een gesprek met de plastisch chirurg en/of de verpleegkundig specialist.

De verpleegkundig specialist heeft medische en verpleegkundige kennis. Zij of hij begeleidt u tijdens het hele traject en werkt nauw samen met de plastisch chirurg.

Als de borstreconstructie tegelijk met het verwijderen van de tumor kan plaatsvinden, heeft u ook een gesprek met de mammachirurg.

Tijdens dit gesprek bespreken we de operatie. U krijgt uitleg over de ingreep, de voor- en nadelen, de opname in het ziekenhuis, wat u kunt verwachten en de mogelijke risico’s en complicaties. U kunt ook de vragen stellen die u misschien zelf heeft.

Medicijnen

Vertel uw arts of verpleegkundig specialist welke medicijnen u gebruikt. Gebruikt u bloedverdunners? Dan leggen we u uit hoe u deze rond de operatie moet gebruiken.

Foto’s voor en na de operatie

Voor en na de operatie maakt een medisch fotograaf foto’s van uw lichaam. Deze foto’s komen in uw medisch dossier. We gebruiken ze om de operatie voor te bereiden en om het resultaat vast te leggen. U kunt uw foto’s altijd bekijken. Vraag dit aan uw behandelend arts.

Soms gebruiken we de foto’s ook voor onderzoek, onderwijs of voorlichting. Dat doen we alleen als u daar vooraf toestemming voor geeft.

• Stop minimaal 8 weken voor de operatie met roken en rook ook niet in de 8 weken na uw operatie. Roken vernauwt de bloedvaten en verminderd de doorbloeding van de nieuwe borst. Hierdoor genezen wonden minder goed.
• Heeft u hulp nodig bij stoppen met roken? Kijk op de webpagina 'Stoppen met roken, e-sigaret of nicotinezakjes'
• Drink geen alcohol in de week voor de operatie.

Na deze operatie mag u een aantal weken geen druk uitoefenen op het operatiegebied. Zo blijft de doorbloeding van het verplaatste weefsel goed en krijgt het de beste kans om vast te groeien.

Daarom adviseren we u de eerste 4 weken geen bh te dragen. Een strak aansluitend hemd of top, zonder strakke beugel of BH-band mag wel.

De eerste 6 weken na de operatie moet u het rustig aan doen. Bedenk alvast of u dan misschien hulp nodig heeft bij huishoudelijke taken of het doen van boodschappen. 

Als de borstreconstructie tijdens dezelfde operatie plaatsvindt als het verwijderen van de tumor, zijn de mammachirurg en de plastisch chirurg allebei aanwezig.

De mammachirurg verwijdert de tumor uit de borst. Als dat nodig is, verwijdert de chirurg ook één of meer lymfeklieren uit de oksel. Daarna vult de plastisch chirurg de ontstane ruimte op met huid- en vetweefsel uit de omgeving van de borst. Zo krijgt de borst weer zoveel mogelijk haar natuurlijke vorm terug.

De plastisch chirurg probeert de littekens zoveel mogelijk in een huidplooi of onder de borst te maken, zodat ze minder opvallen.

De operatie vindt plaats onder algehele narcose en duurt ongeveer 2 tot 2,5 uur.

Soms vindt de reconstructie pas ongeveer twee weken na de borstsparende operatie plaats. Dit gebeurt als eerst de uitslag van de patholoog moet worden afgewacht. De reconstructie is dan een aparte operatie en duurt ongeveer 1,5 uur.

Deze operatie gebeurt meestal in dagbehandeling. Dit betekent dat u op de dag van de operatie wordt opgenomen en meestal dezelfde dag weer naar huis kunt. We adviseren u niet zelf naar huis te rijden, maar iemand te vragen u naar huis te brengen.

Tijdens de operatie wordt soms een drain geplaatst. Een drain is een dun slangetje dat wondvocht afvoert. U kunt met de drains naar huis. De verpleegkundige geeft u uitleg over de verzorging en controle van de drains. U krijgt deze informatie ook op papier mee. De drains worden verwijderd zodra er nog maar weinig wondvocht uit komt.

Na de operatie kunt u pijn of een drukkend gevoel in uw borst ervaren. Dit is normaal. U mag hiervoor pijnstillers gebruiken.

Wanneer u naar huis gaat, is het belangrijk dat u zich aan een aantal leefregels houdt. Zo kan uw lichaam goed herstellen.

Wondverzorging

• Zorg voor goede wondverzorging en controleer de wonden elke dag. Houd de wondjes schoon en droog.
• Met drains mag u niet douchen. Als de drains verwijderd zijn, mag u een dag later weer kort douchen.
• Heeft u geen drains na de operatie? Na 48 uur (2 dagen) mag u weer kort douchen.
• Op de wond zitten hechtpleisters. Laten de pleisters los? Plak dan zelf nieuwe hechtpleisters op de wond.
• Ga niet in bad, zwemmen of naar de sauna totdat de wondjes helemaal genezen zijn. Meestal duurt dit ongeveer 6 weken.
• Draag de eerste 4 weken geen bh. Zo komt er geen druk op de borst en kan het weefsel goed vastgroeien. Na 4 weken mag u weer een (sport)bh zonder beugel dragen.
• De littekens mogen de eerste 6 maanden niet in de zon. Gebruik daarna een zonnebrandcrème met factor 50.
• Het is beter voor uw genezing om niet te roken.

Bewegen en activiteiten

• De eerste 2 weken mag u uw armen en ellebogen niet boven schouderhoogte bewegen. U mag uw armen wel bewegen, maar niet boven de schouders uitstrekken. Na 2 weken mag u dit voorzichtig uitbreiden.
• Neem de eerste weken de tijd om te herstellen. Blijf wel in beweging, maar bouw uw activiteiten rustig op. 
• Voor een goed herstel doet u rustige oefeningen om uw schouders soepel te houden. Kijk voor de uitleg op deze webpagina: oefeningen voor de eerste weken na de operatie. U vindt een link naar deze informatie ook terug in MijnJBZ.
• Wandelen mag direct na de operatie en helpt bij uw herstel.
• Zorg ervoor dat er de eerste 3 tot 4 weken geen druk op de behandelde borst komt.
• Vermijd de eerste 6 weken zwaar tillen, duwen, trekken of persen. Til maximaal 5 kilo en doe geen zwaar (huishoudelijk) werk, sport of andere inspanningen. Na 6 weken mag u dit weer rustig opbouwen.
• Wij adviseren u dringend om nog niet zelf auto te rijden. Regel iemand die u naar huis brengt. U kunt meestal na 1 of 2 weken weer autorijden, als de drains zijn verwijderd en u zich makkelijk kunt bewegen.

Neem contact op met het ziekenhuis in de volgende situaties:

• U heeft koorts boven de 38,5 graden.
• Uw borst wordt rood, warm of gezwollen.
• U krijgt meer pijn of zwelling.
• Uw tepel donkerpaars of zwart verkleurt.
• Uw operatiewond bloedt hevig of gaat open.

Tijdens kantooruren belt u naar de polikliniek Plastische Chirurgie, dan kunnen wij u het beste helpen. Het telefoonnummer is (073) 553 60 15. Buiten kantooruren belt u naar de afdeling Spoedeisende Hulp, (073) 553 27 00.

Na uw ontslag uit het ziekenhuis komt u nog een aantal keer op controle op de polikliniek.

Heeft u nog drains? Dan mag u contact opnemen met de polikliniek Plastische Chirurgie om deze te laten verwijderen als er minder dan 30 ml vocht per 24 uur uit komt.

De eerste controle is binnen 1 tot 2 weken na uw ontslag. U komt dan bij de verpleegkundig specialist. Ongeveer 6 tot 8 weken na de operatie, komt u op controle bij de arts die uw operatie heeft gedaan.

Krijgt u na de operatie nog bestraling? Dan komt u ongeveer drie maanden na de laatste bestraling terug op de polikliniek. Tijdens deze afspraak beoordeelt de plastisch chirurg het uiteindelijke resultaat van de borstreconstructie. We bespreken met u of een aanvullende behandeling mogelijk of nodig is.

Voor de operatie bespreekt de arts met u de mogelijke risico’s. Bij elke operatie kunnen complicaties optreden, zoals een nabloeding of een infectie. Bij een replacement-reconstructie zijn de belangrijkste risico’s:

• Bloeduitstorting (hematoom). Dit kan pijn of een beurs gevoel geven. Meestal verdwijnt dit vanzelf binnen enkele weken.
• Afsterven van het toegevoegde weefsel. Dit kan voelen als een verharde plek in de borst. Meestal ruimt het lichaam dit vanzelf op. Dit kan enkele maanden duren.
• Veranderd gevoel in de borst of tepel. De borst (of tepel) kan minder gevoelig zijn of anders aanvoelen dan vóór de operatie. Soms verdwijnt het gevoel helemaal.
• Verschil tussen beide borsten (asymmetrie). Ondanks de behandeling kunnen de borsten van vorm of grootte blijven verschillen. Soms is een aanvullende behandeling nodig om dit verder te verbeteren.

Heeft u zorgen of vragen? Bespreek deze dan met de plastisch chirurg of verpleegkundig specialist. Zij kunnen uitleggen wat dit voor u persoonlijk betekent.

Op zoek naar meer informatie over een reconstructie volgens de replacement-methode? Wij adviseren de volgende websites:

• Borstkanker.nl
• Allemooieborsten.com 
  Op deze website kunt u een glossy (tijdschrift) bestellen. Hierin staan voorbeelden van alle vormen van borstreconstructie of geen reconstructie. Met ervaringsverhalen van mensen die deze ingrijpende keuze moesten maken.