De colposcopie gebeurt op de polikliniek door een ervaren team. Dit team bestaat uit een gespecialiseerd gynaecoloog en een verpleegkundige of doktersassistent. Soms is een arts-assistent (arts in opleiding tot specialist gynaecologie) of een coassistent bij het onderzoek aanwezig. U mag iemand meenemen die tijdens het onderzoek bij u blijft.

Net als bij het maken van het uitstrijkje wordt er een spreider in de vagina ingebracht. Voor de ingang van de vagina wordt nu een colposcoop geplaatst. Dit is een instrument dat lijkt op een vergrootglas. Hierdoor is het weefsel van de baarmoederhals vergroot te zien.

Vaak is de colposcoop aangesloten op een monitor, een televisiescherm. U kunt dan zelf meekijken. Uw behandelaar maakt de baarmoederhals nat met een azijnoplossing en een soort jodium. Dit is nodig om het weefsel goed te kunnen beoordelen. Het natmaken kan een prikkend gevoel geven. Vaak maken we een paar foto’s om dit met eventueel latere onderzoeken te vergelijken.

De baarmoederhals is bekleed met 2 soorten cellen: plaveiselcellen en cilinder cellen. Het overgangsgebied tussen deze 2 soorten cellen heet 'de overgangs- of transformatiezone'. Afwijkende cellen in het uitstrijkje komen bijna altijd van dit gebied. Daarom bekijken we dit gebied bij de colposcopie nauwkeurig. Als er afwijkende plekjes te zien zijn, neemt de arts een stukje weefsel weg voor onderzoek. Dit heet een biopsie.

We vertellen het u als we een stukje weefsel (biopt) gaan afnemen. Dit gebeurt met een klein tangetje op vaak een aantal plaatsen. Soms schraapt de behandelaar ook wat weefsel aan de binnenkant van de baarmoederhals weg.

Het nemen van een biopt kan even een pijnlijk gevoel geven, maar niet zo erg dat plaatselijke verdoving nodig is. Soms vragen we u om te hoesten. De baarmoederhals komt dan iets naar beneden door de toenemende druk in de buik. Door het nemen van een biopt ontstaat er een wondje van de baarmoederhals. Dit wondje kan gaan bloeden. Als er veel bloedverlies is, wordt het wondje soms aangestipt met een bijtende stof. Dit geeft een krampend gevoel in de onderbuik.

U kunt na het onderzoek meteen naar huis. U mag zelf met de auto naar huis.

U kunt nog wel een paar dagen bloedverlies hebben. Zolang u bloedverlies heeft, is het beter om:

• geen seks te hebben;
• niet in bad te gaan;
• niet te zwemmen;
• geen tampon te gebruiken.

U kunt gewoon douchen.

Het biopt wordt in het laboratorium door een patholoog onderzocht. De uitslag is meestal binnen 2 weken bekend. We bespreken met u hoe u de uitslag hoort. Dit kan telefonisch zijn of tijdens een afspraak op de polikliniek.

De uitslag van een biopsie wordt meestal weergegeven als dysplasie. Dysplasie betekent dat de opbouw van het weefsel anders is dan normaal. Ook de term CIN wordt veel gebruikt. Dit is een afkorting voor 'cervicale intra-epitheliale neoplasie', een Engelse, medische naam voor dysplasie.

Hieronder beschrijven wij de meest voorkomende uitslagen van een weefselonderzoek:

Bij een CIN 1 uitslag, is geen behandeling nodig. U krijgt dan advies wanneer u het volgende uitstrijkje moet laten maken. Meestal is dit na 12 maanden bij de huisarts.

Wanneer de uitslag van een biopt CIN 2 is, zijn er verschillende behandelingen mogelijk. Hierover leest u meer in de keuzekaart. Er wordt samen met u gekozen welke behandeling voor u het beste is.

Bij een CIN 3 uitslag is er altijd een behandeling nodig. Deze behandeling is meestal een lisexcisie. In sommige gevallen kan er ook voor een behandeling met een crème gekozen worden.
Soms wordt er voor gekozen om direct bij de colposcopie te behandelen met een lisexcisie. Deze beslissing hangt af van wat we zien en wordt altijd met u besproken. 

Geen behandeling betekent afwachten

Afhankelijk van het uitstrijkje en het beeld bij de colposcopie, krijgt u het advies om na 6 of 12 maanden opnieuw een uitstrijkje te laten maken. Het uitstrijkje gebeurt bij uw huisarts. Deze controle van afwijkende uitstrijkjes noemen we follow-up. Houdt u er rekening mee dat het een aantal jaren kan duren voordat het uitstrijkje zonder behandeling uit zichzelf weer normaal wordt.

Deze informatie is in samenwerking met de gynaecologen van het Gynaecologisch Oncologisch Centrum Zuid (GOCZ) gemaakt.