Donderdag 18 juni 2020

Impact van Intensive Care

Twee jaar geleden zagen Daphne Bolman en gezondheidspsycholoog Susanne van Leersum elkaar voor het laatst. Nu zit Daphne opnieuw in de spreekkamer van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, ditmaal met het boek ‘Impact van Intensive Care’ op schoot. Het boek bevat ervaringsverhalen van oud IC-patiënten, naasten en professionals. Daphne is er daar een van. “Vandaag overhandig ik het boek aan Susanne; zij heeft voor mij het verschil gemaakt”.

Daphne Bolman overhandigt boek 'Impact van Intensive Care' aan gezondheidspsycholoog Susanne van Leersum

Daphne – werkzaam als Sociaal psychiatrisch verpleegkundige - was 27 toen ze in 2013 na een complexe operatie een septische shock met multipel orgaan falen kreeg. Toen ze na drie comateuze weken langzaam bijkwam op de IC, was er blijdschap bij de familie. Maar Daphne zelf was angstig en verward. “Ik snapte de wereld niet, en ik dacht dat de wereld mij niet begreep,” vertelt ze.  Die verwardheid kwam door de delirante toestand die vaker ontstaat na kritieke ziekte. Een delier is een risicofactor voor het ontwikkelen van het Post Intensive Care syndroom (PICS).

De oude worden

Het revalideren duurde lang. Van sommige klachten – zoals vermoeidheid en snel overprikkeld raken – heeft Daphne nu nog steeds last. “Desondanks moest en zou ik terugkomen op mijn oude niveau,” vertelt ze. “Ik wilde weer mijn werk oppakken, verder gaan in onze kinderwens, starten met de nieuwe opleidingen en mijn sociale contacten weer oppakken.”

Over PICS was destijds weinig bekend. In 2017 kwam ze bij de polikliniek MDL vanwege lichamelijke klachten. “Na een goed gesprek vroeg de arts: ‘Sta je ervoor open om met een medisch psycholoog te praten?’ Ik ben haar nog steeds dankbaar dat zij vakoverstijgend heeft durven te kijken.”

Een nieuwe weg inslaan

Zo kwam gezondheidspsycholoog Susanne van Leersum in beeld. Er was een klik. Susanne stelde de diagnose PICS en samen keken ze hoe Daphne haar leven opnieuw kon inrichten. “Voorheen accepteerde ik niet dat ik dingen niet meer kon. Met Susanne’s steun kon ik een andere weg inslaan. We zijn gaan kijken wat ik wil, en wat ik nog allemaal wel kan. Het heeft me weer vertrouwen gegeven in mezelf en in mijn lichaam. Ik weet weer wat ik waard ben.”

Susanne en haar collega’s zien meer patiënten met PICS-klachten. De nadruk ligt op het bouwen aan een zo waardevol mogelijk leven ondanks klachten en beperkingen die kunnen spelen, vertelt Susanne: “Bij Daphne was het het juiste moment en doordat Daphne actief aan de slag is gegaan met besproken handvatten, heeft ze mooie stappen kunnen maken. Dat ik iemand kan helpen om zijn leven verder op te pakken; daar doe ik het voor.”

En toen werd je zelf ziek

Als je als zorgverlener zelf ziek wordt, zie je de zorg opeens vanuit de andere kant. Daphne’s ziekbed leerde haar om nog meer de mens achter de patiënt te zien. “Maak wat vaker een praatje, en kom erachter wat die persoon wil. Iemand is meer dan de parameters en de het volgen van het protocol. Door vaker naast de patiënt te staan, maak je echt het verschil.”

Dat betekent niet dat je altijd met een oplossing hoeft te komen: “Wij verpleegkundigen hebben de neiging om alles te willen oplossen. Als patiënt heb ik ervaren dat dat niet hoeft; een luisterend oor bieden, is soms al genoeg.”

Lotgenoten helpen

Op dit moment helpt Daphne lotgenoten, zorgverleners en zorginstellingen. Het boek ‘Impact van Intensive Care’ neemt ze mee naar deze afspraken. Ook is ze vrijwilliger bij IC Connect & Family en Patient Centered IC (FCIC). 

Meer informatie over het boek en PICS vind je op de website van het FCIC.

 

Wat is het Post Intensive Care Syndroom?
Een opname op de Intensive Care is een aangrijpende gebeurtenis; zowel voor de patiënt als zijn naasten. De patiënt kan hier langdurig lichamelijke, cognitieve en psychische klachten aan overhouden: het Post Intensive Care Syndroom. Al na een korte opname op de IC kun je het syndroom ontwikkelen. De soort en ernst van de klachten verschillen per persoon. Globaal zijn de klachten in te delen in drie categorieën: lichamelijk (vermoeidheid, zwakke conditie, ICU verworven spierzwakte), cognitief (moeite hebben met prikkels, geheugenproblemen, moeite met multitasking) en psychisch (angstig, depressief, PTSS en gestagneerde rouw).

 

Laatste revisie: 6 augustus 2020 - 09:16