Masterclass duurzame inzetbaarheid en nachtwerk

  • Datum: 26 september 2019
  • Tijd: 09.00 tot 16.30 uur (inloop vanaf 08.00 uur)
  • Locatie: Jeroen Bosch Ziekenhuis 's-Hertogenbosch, Auditorium (gebouw B, verdieping 2)
  • Parkeren: P+R Transferium Deutersestraat (Deutersestraat 2d 's-Hertogenbosch) (4 euro per dag)
  • Route: Vanaf de P+R Transferium Deutersestraat loopt u rechts om het ziekenhuis heen richting de hoofdingang van het ziekenhuis (via het wandel- of fietspad). 
  • Bestemd voor: geïnteresseerden van binnen en buiten de zorg
  • Kosten: €246 (incl. servicekosten) per persoon inclusief lunch

Accreditatie is aangevraagd

Aanmelden

Mensen die in de nachtdienst werken, hebben meer kans op hart- en vaatziekten, diabetes en slaapstoornissen. Een rapport van de gezondheidsraad aan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid maakte daar in oktober 2017 melding van. De Intensive Care (IC) heeft om die reden een uniek pakket aan maatregelen geïntroduceerd om de schadelijke effecten van de nachtdienst tegen te gaan. Er zijn op de afdeling onder meer speciale oranje en blauwe brillen, gezonde voeding en een energypod voor powernaps gekomen. En wat blijkt? Verpleegkundigen voelen zich fitter.

Tijdens masterclass delen zij - en andere experts op dit gebied - hun ervaring en kennis met u. In het eerder verschenen artikel leest u meer over de maatregelen op de IC van het Jeroen Bosch Ziekenhuis.

Sprekers en Programma

Complete programma

 
Tijd Onderdeel Spreker
08:00 Ontvangst  
08:45 Zaal open  
09:00 Opening Dagvoorzitter drs. Sabine Uitslag
09:20 Goede tijden, slechte tijden... zorgprofessionals in een 24/7-economie Professor dr. Bert van der Horst
10:05 Hoe verminderen we gezondheidseffecten van nachtwerk? Dr. Martijn Dollé
10:50 Pauze Begeleid door de Bronco Brothers
11:15 Gezond de nacht door Drs. Astrid Salet en Jo van Bussel
12:00 Innovatief roosteren in de nachtdienst vanuit het perspectief van de roosterboog Henk-Jan Messchendorp en Erwin van Zandvoord
12:30 Lunchpauze Begeleid door de Bronco Brothers
13:30 Chinese dromen Ruben Terlouw
14:30 Het ritme van eten Elly Kaldenberg
15:00 Pauze Begeleid door de Bronco Brothers
15:30 De powernap; optimale prestaties & gezondheid voor medewerkers in de zorg Drs. Kasper Janssen
16:15 Afsluiting Dagvoorzitter drs. Sabine Uitslag
16:30 Borrel en napraten  

Drs. Sabine Uitslag, dagvoorzitter

Sabine is van huis uit verpleegkundige en gezondheidswetenschapper en heeft de Top Class Bestuurskunde in de gezondheidszorg aan de Erasmus universiteit gevolgd. Sabine is oud Tweede Kamerlid en is momenteel als Chief Inspiration Officer Werkplezier verbonden aan FWG Progressional People. Sabine is tevens veelgevraagd spreker en dagvoorzitter op congressen in de Zorg en Welzijn. Ze heeft een warm hart voor de patiënt en mensen die werken in de zorg. Ze is initiatiefneemster van de landelijke beweging; 1 miljoen gelukkige medewerkers in de Zorg!'

Profielfoto Sabine Uitslag

Prof. dr. Bert van der Horst

Bert van der Horst studeerde biologie aan de Universiteit van Amsterdam en verrichtte een promotieonderzoek naar het lysosomale enzym sialidase bij de afdeling Celbiologie van het Erasmus MC. In 1993 begon hij als postdoc bij de afdeling Genetica van het Erasmus MC met het opzetten van transgene muismodellen voor de DNA reparatieziekten. Daarnaast heeft hij muismodellen gegenereerd voor twee zoogdier homologen van het DNA hersteleiwit fotolyase. Deze cryptochroom genen bleken onverwacht te functioneren als essentiële radertjes in de circadiane klok. Voor deze bevinding ontving hij een ZonMW Vici subsidie die aan de basis stond voor de nieuwe bijzondere leerstoel  “Chronobiologie en gezondheid”. Huidige onderzoeksactiviteiten richten zich o.a. op de vraag hoe verstoring van de circadiane klok (zoals door werken in ploegendienst, inherent aan onze 24/7 economie) onze gezondheid negatief beïnvloedt en wat wij kunnen doen om dit gezondheidsrisico te beperken (preventieve interventie).

Bert van der Horst

Martijn Dollé, Centrum Gezondheidsbescherming, RIVM

Hoe verminderen we gezondheidseffecten van nachtwerk?

Nachtwerk is geassocieerd met verschillende gezondheidseffecten. Op de lange termijn lopen nachtwerkers hogere risico’s op het krijgen van o.a. metabole afwijkingen, overgewicht, type 2 diabetes en hart- en vaatziekten. Het RIVM werkt aan de verbinding van wetenschappelijk onderzoek met publieke gezondheid voor beleidsmakers, werkgevers, werknemers en burgers. Dit doen we door signalering in wetenschappelijke literatuur en relevante netwerken, het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek, en kennisuitwisseling. Een aantal voorbeelden van deze onderzoeken en activiteiten zullen worden toegelicht. Bijvoorbeeld onderzoek naar: het meetbaar maken van chronische circadiane verstoring, de leefstijl van nachtwerkers in de zorg, en de effectiviteit van voedselinterventies op hart- en vaatziekten. Ook delen we onze activiteiten rondom informatievoorziening voor nachtwerkers en werkgevers en het kennisplatform nachtwerk.

Martijn Dollé is moleculair bioloog van opleiding en doet onderzoek naar veranderingen in signaalstoffen en gezondheidseffecten door leefstijl en veroudering in diermodellen en humane studies. Na 8 jaar promotie- en vervolgonderzoek in de VS is hij sinds 2003 werkzaam bij het RIVM. Vanaf 2016 is hij actief betrokken geraakt bij het onderzoek rond het thema nachtwerk.

Profielfoto van Martijn Dollé

 

Drs. Astrid Salet, internist-intensivist Jeroen Bosch Ziekenhuis en Jo van Bussel, unithoofd intensive care Jeroen Bosch Ziekenhuis

Astrid Salet is internist-intensivist. Jo van Bussel is sinds 1998 hoofd van de Intensive Care. Daarvoor was hij werkzaam als IC-verpleegkundige.

1,2 Miljoen mensen in Nederland werken regelmatig tijdens de nacht. Werkzaamheden verrichten in de nachtelijke uren verstoort het dag-nachtritme (circadiane ritme) van het lichaam. Het normale patroon wordt doorbroken en hierbij verandert de dag-nacht cyclus waarbij blootstelling aan licht, voeding en activiteit op een ander moment dan normaal plaatsvinden. Door het werken in diensten en door de verstoring van de circadiane ritme, kunnen ernstige gezondheidsproblemen ontstaan beschreven in het recente rapport van de Gezondheidsraad oktober 2017. Nadelige effecten van nachtdiensten behelzen naast slaap- stemmingsstoornissen ook effecten op de lange termijn, zoals een verhoogde kans op diabetes, hart- en vaatziekten en mogelijk maligniteiten.

De Intensive Care afdeling in het Jeroen Bosch ziekenhuis heeft een pakket met maatregelen opgezet met als doel de nadelige gezondheidseffecten gevolgen van het nachtwerk zoveel mogelijk te beperken. Omdat over het effect hiervan nog zeer weinig bekend is, is goed wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk. Na de eerste resultaten van een pilot is er daarom een samenwerkingsverband ontstaan met chronobiologen van de rijksuniversiteit Groningen en de spin-off Chrono@Work, prof dr.  R.A. (Roelof) Hut en dr. M (Marijke) Gordijn.

Astrid Salet

Jo van Bussel

Henk-Jan Messchendorp en Erwin van Zandvoord

Op zoek naar “Stabili-tijd” in nachtwerkrooster via de ROOSTERBOOG

De sprekers nemen u mee in de onzichtbare wereld van het roosterproces. Er is veel kennis beschikbaar over de fysieke gevolgen van het werken in onregelmatige roosterpatronen. De Gezondheidsraad heeft in haar rapport “Nachtwerk en gezondheidsrisico’s” onderzoek gedaan naar de gevolgen van de verstoring van de biologische klok door onregelmatige werktijden. De Raad constateert een bedreiging van de vitaliteit omdat onregelmatige werktijden een verhoogd risico op o.a. diabetes 2 en hart- en vaatziekten veroorzaken. Het ministerie van Sociale Zaken heeft hieraan vervolg gegeven door in het Project Sociale Partners voor Duurzame Inzetbaarheid (SPDI) expliciet aandacht te besteden arbeidstijden in relatie tot vitale werknemers.

De ROOSTERBOOG beschrijft de risico’s van het roosterproces. Door het gebrek aan sturing en regie tijdens het informele ruilen is het moeilijk om fysieke belasting van onregelmatige rooster te verminderen. Medewerkers zijn dominant bezig om de sociale belasting te verminderen, en verbouwen roosters inclusief aangebrachte roosterergonomische uitgangspunten.

En de boog dreigt aanvullend te destabiliseren omdat – als gevolg van het personeelstekort – het steeds moeilijker wordt om een stabiele bezetting met voldoende medewerkers en de juiste kwalificaties te realiseren. De werkdruk stijgt als de werkzaamheden met (te) weinig mensen moeten worden uitgevoerd.  Tegelijkertijd is het bestaande roosterproces uitkomst van jarenlange praktijk in de zorg. Het muteren van het geplande rooster is een diep gevoeld verworven recht en manifesteert zich als een solide cultuur die slecht moeizaam te veranderen is. Al is het maar omdat de realisatie van de alledaagse werktijden zich in een informele omgeving afspeelt.

De sprekers nemen jullie mee in de kunst van het op zoek te gaan naar “kleine” veranderingen in het bouwproces die de destabilisatie van de boog aanzienlijk verminderen, de roosters “gezonder” maken en snel en veel “draagvlak” krijgen in de alledaagse praktijk van medewerkers en leidinggevenden. Of – zoals we dit zijn gaan noemen – we moeten op zoek naar stabili-tijd. Kom naar onze workshop om samen mee te zoeken.

Henk-Jan Messchendorp is een gedreven, gepassioneerde adviseur en onderzoeker die al meer dan 20 jaar in staat is bestuurlijke-, strategische-, personeelsgerichte- en samenwerkingsvraagstukken met een open vizier op te pakken en om de complexiteit te reduceren. Hierbij beschikt hij over een kleurrijk pallet van interventies, innovaties en vaardigheden. Samenwerken met Henk-Jan betekent op onconventionele wijze aan de slag. Dit vanuit de wetenschap dat er altijd iets werkt, en dat je alleen maar gezamenlijk top prestaties kunt neerzetten. Je wordt uitgedaagd om het maximale uit jezelf te halen. (bekijk zijn profiel op Linked-in)

Henk-Jan Messchendorp en Erwin van Zandvoord

Ruben Terlou, documentairemaker, fotograaf en arts

Ruben Terlou (1985) is documentairemaker, fotograaf en arts. Hij studeerde Mandarijn in China en Geneeskunde aan de UvA. 

Voor, tijdens en na zijn studie was hij actief als fotograaf in met name China en Afghanistan. Hij won met zijn series diverse prijzen bij de Zilveren Camera en in 2016 de Prijs voor de Vernieuwende Fotojournalistiek. Dat jaar betekende tevens zijn het televisiedebuut, met de succesvolle serie Langs de Oevers van de Yangtze, uitgezonden door de VPRO. Mede door zijn vloeiende beheersing van het Mandarijn en ontwapenende interviewstijl bood hij in 6 delen een verrassende kijk in de hedendaagse Chinese maatschappij. Terlou’s debuut op televisie werd in 2016 genomineerd voor de Zilveren Nipkowschijf.

Begin 2018 kwam een vervolg, de documentaireserie Door het hart van China uit, gevolgd door een tentoonstelling van Terlou’s fotowerk uit China in Museum Hilversum. Dit jaar worden een fotoboek en een non-fictie publicatie van zijn hand verwacht bij Lebowski Publishers: Chinese dromen.

Chinese Dromen

In zijn lezing deelt Terlou zijn ervaringen in China aan de hand van zijn fotografie. Omdat hij er heeft gewoond en gereisd, en mede door zijn vloeiende beheersing van het Mandarijn, kan hij daarbij putten uit een reeks indrukwekkende ontmoetingen en portretten. Hij legt subtiel de vaak voor Westerlingen ondoorgrondelijke en soms onbegrijpelijk ziel van de Chinezen bloot. Waarom werken dingen daar zo essentieel anders dan hier; en hoe kan het dat dat goed gaat? In een land bovendien waar daarnaast de ontwikkelingen elkaar sneller opvolgen dan de inwoners kunnen bijbenen, en wel op een haast onafzienbare schaal, kijken we met extra veel belangstelling naar ontwikkelingen in de Medische Wetenschap; AI; Genetische Manipulatie; Klonen. Vast staat dat een diepgewortelde rol is weggelegd voor het Confucianisme in de huidige Chinese samenleving. Terlou vertelt bevlogen en deskundig over al deze zaken en brengt China zo een stuk dichterbij.

Ruben Terlou

 

Elly Kaldenberg, diëtist/voedingskundige en eigenaar adviesbureau SanAvis

Elly Kaldenberg is diëtist en eigenaar van SanAvis, een bureau met visie op voeding. Eten is méér dan een bord voedingsstoffen, eten is onderdeel van je leefstijl, dat is haar visie. Het overbrengen van een op maat gemaakte voedingsboodschap om je vooral energieker en gezonder te voelen is haar missie. Zij houdt zich veel bezig met voeding en bioritme. Maakt programma’s op maat voor medewerkers in onregelmatige diensten met als doelstelling om de negatieve gevolgen van onregelmatige diensten te managen.

Het werken in onregelmatige diensten is veelal een mismatch met de regelmaat van eten. Dagelijks houdt Elly zich bezig met voeding in relatie tot bioritme voor medewerkers met onregelmatige diensten. In haar presentatie laat Elly zien aan welke knoppen je kunt draaien voor een goede regelmaat van eten binnen een onregelmatig bestaan. Waardoor je een positieve invloed op slaap kunt bewerkstelligen en klachten kunt verminderen.

Elly Kaldenberg

Drs. Kasper Janssen, sportarts nap@work

Kasper Janssen is sportarts, spreker en powernapspecialist. Hij was de laatste jaren werkzaam voor verschillende sportbonden, en was onder andere als teamarts van de roeibond op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro in 2016. Hij heeft zich de laatste jaren gespecialiseerd in slaap en herstel voor optimale prestaties van sporters en werknemers. Zo is hij eigenaar van Nap@Work, dat bedrijven adviseert en workshops geeft over powernappen op het werk. Daarnaast is hij zijn eigen sportmedische praktijk DeSportarts gestart. Met De powernapparadox maakt hij zijn debuut als auteur. Zijn persoonlijk motto: work & train hard, recover harder!

Kasper Jansen

Contact

Antoinette Paans, Sanne Libregts, Geerte Smeets en Christel Sprenkels

Telefoon: (073) 553 26 81

E-mail: a.scholingic@jbz.nl

Code ZRG-057
Laatste revisie: 4 november 2019 - 17:09