Maandag 21 oktober 2019

‘Leve de organen!’: documentaire over hersendood en orgaandonatie

Op 21 oktober om 21:00 uur wordt een documentaire uitgezonden (NPO2) over orgaandonatie en hersendood. De maker van de documentaire is Frans Bromet. Hij stelt zichzelf de vraag wat het betekent om donor te zijn en wat hersendood precies is. Dr. Marcel Garssen, neuroloog van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, werkte mee aan de documentaire. Er zijn veel misverstanden over het begrip hersendood en de documentaire bood een mooie kans om uitleg te geven. Ook prof. dr. Gert van Dijk werkte om die reden mee. Hij is als neuroloog verbonden aan het Leids Universitair Medisch Centrum.

Het goede van de documentaire van Frans Bromet is dat hij hiermee extra aandacht vraagt voor orgaandonatie en het begrip hersendood. Door de documentaire kan de kijker echter wel een verkeerd beeld krijgen van wat hersendood is en hoe hersendood wordt vastgesteld. Naast de interviews met neurologen Gert van Dijk en Marcel Garssen vertellen twee mensen over hun ervaringen. Bij hen was sprake van ernstig hersenletsel. Hun verhaal kan de indruk wekken dat zij hersendood zijn verklaard of dat het hersendood protocol is doorlopen. Dit is onjuist.

Het hersendoodprotocol dat in Nederland wordt gehanteerd, is zeer uitgebreid en streng. Met dit protocol kunnen artsen aantonen of de hersenen, de hersenstam en het verlengde merg van een patiënt nog functioneren. De arts doorloopt een groot aantal stappen om dit vast te stellen. De laatste stap uit het protocol, is de test of iemand nog zelfstandig kan ademhalen. Is dat niet zo, dan is de patiënt hersendood. Het is onmogelijk dat iemand bij wie alle stappen uit het protocol zijn doorlopen en bij wie hersendood is vastgesteld, nog opstaat uit de dood.

In de documentaire wordt de suggestie gewekt dat een arts stopt met behandelen omdat iemand donor is. Dat is pertinent onjuist. Een arts is er om zijn patiënt beter te maken. Als dat niet meer lukt, dan is het zorgvuldig doorlopen van het hersendoodprotocol nog het enige dat de arts voor zijn patiënt kan doen. Donatie komt pas aan de orde als de arts met zekerheid heeft vastgesteld dat iemand daadwerkelijk hersendood is. Daar houdt de betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de behandelend arts op. Hij of zij heeft geen enkele bemoeienis of rol bij de donatie van organen van zijn overleden patiënt. Dit gebeurt door EuroTransplant, een onafhankelijk opererende organisatie.

We kunnen ons voorstellen dat de documentaire vragen oproept. Daarom is er een vraag en antwoordlijst over hersendood en orgaandonatie opgesteld.

Laatste revisie: 21 oktober 2019 - 13:43