Ga direct naar: Inhoudsopgave | Zoeken | Site-navigatie

Physician Assistant

In het Jeroen Bosch Ziekenhuis en in Tolbrug, centrum voor specialistische revalidatie,  zijn momenteel respectievelijk 10 en 3 Physician Assistants (PA‘s) werkzaam. Op dit gedeelte van de website informeren wij u over opleiding, juridisch kader/wetgeving en taken van de PA.

 

Waarom een PA?

De PA is in Nederland in 2000 geïntroduceerd om een bijdrage te leveren aan de opvang van de sterk toenemende vraag naar medische zorg. Het gaat hierbij voornamelijk om het overnemen van meer routinematige medische taken van de medisch specialist (taakherschikking/substitutie). Het beroep PA is gepositioneerd in het medisch continuüm. De PA werkt zelfstandig, met mogelijkheid tot tussenkomst van de specialist en biedt professionele medische zorg. De introductie van de PA leidt tot meer continuïteit en kwaliteit in de gezondheidszorg en tot een verhoging van efficiëntie en arbeidsproductiviteit in zowel de eerste- als in de tweedelijns zorg. In Nederland zijn er 700 PA’s werkzaam, al dan niet in opleiding  (juli 2011).

 

Opleiding

De opleiding Master Physician Assistant is een NVAO -geaccrediteerde Master opleiding welke door 5 hogescholen wordt verzorgd (Nijmegen, Utrecht, Groningen, Rotterdam, Amsterdam). Als vooropleiding geldt een opleiding HBO-gezondheidszorg (fysiotherapie, verpleegkunde, etc.), met ten minste twee jaar relevante werkervaring. De PA in opleiding moet een fulltime aanstelling in een relevante gezondheidszorg setting hebben. Een medisch specialist is mentor voor de PA in opleiding. De opleiding is in hoofdlijnen afgeleid van het geneeskunde curriculum. Gedurende de opleiding verwerft de PA een brede geneeskundige basiskennis. Tevens ontwikkelt de PA specifieke medische bekwaamheden binnen het specialisme waar hij/zij werkzaam is.

 

Supervisie en wettelijk kader

Het werkgebied van de PA beslaat specialisme gerelateerde medische taken, zoals die met de medisch specialist waarmee de PA samenwerkt zijn overeengekomen. De werkzaamheden reiken van geneeskundige basistaken tot medisch specialistische taken binnen het proces van anamnese, onderzoek en behandeling. Op het afgesproken werkterrein handelt de PA zelfstandig en draagt deze verantwoordelijkheid voor de behandeling van patiënten, waarbij de mogelijkheid tot tussenkomst van de medisch specialist is gewaarborgd. Tussenkomst van de medisch specialist kan, afhankelijk van de complexiteit van de casus, voor, tijdens of na het consult plaatsvinden. Waar de bevoegdheidsgrens precies wordt gelegd, is afhankelijk van onder andere de beleidskaders van een gezondheidszorginstelling, de functionele aanwijzingen van de medisch specialist en de gebleken bekwaamheid van de individuele PA.

 

Inmiddels is er jurisprudentie waarin de wettelijke legitimiteit van de PA als volwaardig geneeskundige zorgverlener wordt bevestigd. Nadere wettelijke bepalingen over de zelfstandige bevoegdheden van de PA met betrekking tot het indiceren en uitvoeren van voorbehouden handelingen, waaronder het voorschrijven van medicatie, zijn opgenomen in de wet Takherschikking- artikel 36A van de wet BIG die per 1 Januari 2012 van kracht is geworden. In deze wet worden de bevoegdheden voor een periode van 5 jaar toegekend. Na deze 5 jaar volgt in principe een definitieve BIG-regeling. De voorbehouden handelingen waarvoor een PA zelfstandig bevoegd wordt zijn het zelfstandig voorschrijven van medicatie, heelkundige handelingen, injecteren, het verrichten van puncties, catheterisaties en endoscopieën, defibrillatie en cardioversie. Voorwaarde bij deze zelfstandige bevoegdheid is dat er een samenwerkingsverband is tussen de PA en een arts. Verder gaat het om vaak voorkomende handelingen van beperkte complexiteit. Dit alles is omschreven in een Algemene Maatregel van Bestuur die gekoppeld is aan de wet Taakherschikking.

 

 

Taken

De PA verleent medische zorg op het niveau van een basisarts en heeft een vergaande kennis van ziektebeelden, symptomen en klachten in de eigen medische discipline. Voorbeelden van werkzaamheden van een PA in het JBZ:

  • Zaalartsfunctie en/of spreekuur houden:
    - afnemen medische anamnese,
    - lichamelijk onderzoek,
    - aanvragen en interpreteren diagnostiek
    - diagnose stellen
    - behandelplan opstellen, behandeling starten en vervolgen
    - consulten op diverse afdelingen van het ziekenhuis
  • zelfstandig uitvoeren van (poliklinische) operaties zoals:
    - verrichten wigexcisie
    - vasectomie
    - circumcisie
    - verrichten excisie kleine (huid)afwijkingen, zoals atheroomcyste, lipoom, verrichten wondtoilet (necrotectomie)
  • Assisteren bij operaties
  • Medisch technische handelingen, zoals
    - echografie, prostaat, abdomen, musculoskeletaal
    - prostaatpunctie
    - crista-biopt
    - sternumpunctie/schildklierpunctie/ascitespunctie
    - therapeutische en diagnostische gewrichtspuncties
  • Geven van onderwijs en begeleiden van (co-)assistenten
  • Geven van voorlichting aan diverse patiënten categorieën

 

Beroepsvereniging en kwaliteitsregister

De Nederlandse Associatie Physician Assistants (NAPA) is de beroepsvereniging van de PA, opgericht in 2004. Een betrekkelijk jonge vereniging voor een betrekkelijk jong beroep. De NAPA heeft een goede samenwerking met de KNMG. Tevens kan een PA zich aanmelden als buitengewoon lid van de LAD. De genoemde samenwerkingsverbanden hebben onder andere geleid tot het kwaliteitsregister Physician Assistant. De PA dient zich jaarlijks bij te scholen ter waarborging van de kwaliteit van de beroepsuitoefening, waarbij dezelfde criteria worden gehanteerd als bij de medisch specialist. Registratie vindt plaats in een persoonlijk kwaliteitsdossier (GAIA).

 

 



Physician Assistants

  • A.A.M.A. van der Aa
    Physician Assistant Urologie
    lees verder »
  • J.H.A. van der Biezen
    Physician Assistant Orthopedie
    lees verder »
  • Drs. R.J. van den Burg
    Physician Assistant Neurologie
    lees verder »
  • R.A. Buster, MSc
    Physician Assistant Orthopedie
    lees verder »
  • Mevr. H.S. Dingemanse
    Physician Assistant Kindergeneeskunde
    lees verder »
  • Mevr. C.G. Joosse
    Physician Assistant Cardiologie
    lees verder »
  • physician assistent, kinder- & jongerenrevalidatie (>12 jaar), onbegrepen lichamelijke klachten, transitie Dhr. R.J. Kosters, MPA
    Physician Assistant Revalidatiegeneeskunde, locatie Tolbrug Atlent
    lees verder »
  • Mevr. ing. G. van Ooijen, MPA
    Physician Assistant Revalidatiegeneeskunde, locatie Tolbrug 's-Hertogenbosch
    lees verder »
  • Ing. F.C.E.M. Pessers
    Physician Assistant Radiologie
    lees verder »
  • R. Roerdink
    Physician Assistant Orthopedie
    lees verder »
  • C. Siegers-Siebelink, MPA
    Physician Assistant Algemene Interne Geneeskunde
    lees verder »
  • Mevr. I.A.M.P. Spierings
    Physician Assistant in opleiding Oogheelkunde
    lees verder »
  • J.B.M. van Vegchel
    Physician Assistant Neurologie
    lees verder »
  • W. Vogels
    Physician Assistant Urologie
    lees verder »
  • Mevr. W. Vos
    Physician Assistant Revalidatiegeneeskunde, locatie Tolbrug 's-Hertogenbosch
    lees verder »

Zoeken

Print