Gerrit Jager - Radioloog

Radiologie loopt vooruit op therapie

In de radiologie zie je steeds meer orgaangebonden specialisaties. Ik ben algemeen radioloog, maar mijn passie gaat uit naar de buik. Daar heb ik mij in de 15 jaar dat ik in Nijmegen staflid was, het meest in verdiept. Sinds vijf jaar werk ik in ’s-Hertogenbosch.

Vijftien

Ik ben in Heerlen opgeleid als radioloog. Omdat ik wel eens wilde kijken hoe het op de universiteit was, ging ik een jaartje naar Nijmegen. Dat werden er vijftien. Ik werd gevraagd door een oud-collega uit Heerlen die inmiddels in Nijmegen werkte. Hij kende mij omdat ik een aantal artikelen had gepubliceerd in het tijdschrift waar hij redacteur van was. Ik beschreef daarin een aantal bijzondere ziektegevallen, die ik had meegemaakt. Zo was ik gestuit op een bijzondere combinatie van een  botbreuk en een ontwrichting in de elleboog. De orthopeden die deze behandelden, negeerden aanvankelijk mijn diagnose. Maar toen drie operaties mislukten, zagen ze in dat ik toch gelijk had. Zo’n artikel schrijf je dan om anderen te attenderen op zo’n mogelijke afwijking.

Foutmarge

In Nijmegen ben ik gepromoveerd op een onderzoek op het gebied van de prostaat. Ik onderzocht in hoeverre een MRI-scan geschikt is om te voorspellen of een tumor nog te opereren is of niet. Kun je adequaat vaststellen of een tumor door het kapsel heen is gegroeid  of niet?  Dat bleek inderdaad zo te zijn. Maar voor een kleine groep patiënten bleek een MRI-scan nadelig te kunnen uitvallen. De kunst is om die patiënten te selecteren voor wie het onderzoek zinvol is. Goed overleg tussen de behandelend arts en de radioloog is daarom noodzakelijk. Diagnostisch onderzoek heeft namelijk altijd een bepaalde foutmarge en het zou kunnen dat een negatieve test leidt tot het besluit niet te opereren bij een patiënt die toch een goede kans zou hebben gehad.

Test

Op dit moment zie je dat de radiologie enorm vooruitloopt op de therapie. Met onze geavanceerde apparatuur kunnen we steeds meer zien, maar de beste behandeling van die afwijkingen is vaak nog helemaal niet duidelijk.. Onlangs kwam ik een onderzoek tegen naar het nut van een MRI bij een wervelkolomafwijking. Bij de éne groep patiënten werd een gewone röntgenfoto gemaakt, bij de andere een MRI. Bij de MRI-groep werd meer gezien en vaker geopereerd. De resultaten van de MRI-groep waren echter niet beter dan de met behulp van een röntgenfoto gediagnosticeerde groep. Een nodeloze kostenverhoging zou je zeggen, maar dat is toch iets te kort door te bocht. Gaandeweg kristalliseert zich vanzelf uit wanneer en voor wie de test wel of niet zinvol is, ook door dit type onderzoek.

CT

Zo bereiken we nu bij de blindedarmontsteking heel goede resultaten met de CT-scan. Vroeger bleek in 25 – 50% van de gevallen met verschijnselen van blindedarmontsteking dat de blindedarm gezond was. Je kon echter niet het risico lopen niet te opereren, want stel je voor dat de ontsteking zou doorbreken. Dan was je nog veel verder van huis. Nu kun je met behulp van de CT-scan goed vaststellen, wat er aan de hand is en wordt er  minder onnodig geopereerd.

Opnieuw

In Nijmegen was ik behalve staflid ook opleider. Het opleiden van assistenten vind ik leuk. In 2004 werd ik door Matthieu Rutten gevraagd hem te ondersteunen als opleider in het JBZ en hier tot de maatschap toe te treden. Mijn ervaring als onderzoeker kwam hier ook goed van pas. Ik heb daar ja tegen gezegd, omdat ik wel graag weg wilde uit Nijmegen. Ik had net mijn eerste vrouw verloren en vond het  confronterend  elke dag de artsen tegen te komen die haar behandeld hadden. Tijdens haar ziekte is er behoorlijk wat  fout gegaan en ik had  moeite om niet cynisch te worden. Mede daarom besloot  ik ergens anders opnieuw beginnen. Wel ben ik in Nijmegen blijven wonen vanwege de kinderen.

Tunnelvisie

Hier beleef ik ook veel plezier aan het opleiden van de assistenten. Verder hou ik mij bezig met de kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld de analyse van complicaties. Ik ben erg geïnteresseerd in de psychische mechanismen die ten grondslag liggen aan een medische fout of misser. Ik pluis graag uit hoe bepaalde dwalingen tot stand komen en hou daar ook praatjes over. Veel dwalingen komen voort uit het feit dat iemand een eenmaal ingenomen standpunt niet meer wil of kan verlaten. Tunnelvisie. Het is mijn plan om daar nog eens een boekje over te schrijven.

Diagnose

In mijn vrije tijd doe ik graag aan sport. Ik loop regelmatig hard. De Zevenheuvelenloop bijvoorbeeld. Elke vrijdagochtend golf ik en verder hou ik van bridgen en fietsen. Ik werk graag in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Ook al is het een groot topklinisch ziekenhuis, de lijnen zijn hier toch korter dan op de universiteit. Dat spreekt me aan. Het meest blij word ik van een diagnose waar een patiënt echt door geholpen is. Zoals laatst toen ik tijdens een echo een buikwandbreukje ontdekte bij een vrouw die al tien jaar klachten had. Ze vloog me bijna om de hals, zo blij was ze, dat eindelijk duidelijk was, wat er mis was. Daar doe je het voor.

Opgetekend door Celia Noordegraaf, clustermanager Marketing & Communicatie. Lees meer over andere dokters van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in het archief.